Máy ảnh và ống kính cầm được ở mức trung bình so với giá thanh lý, thấp hơn điện thoại đời mới vì người mua lại ít và cần kiểm kỹ hơn. Con số cụ thể phụ thuộc chủ yếu vào đời máy, số lần chụp đã dùng, tình trạng cảm biến với thân máy; còn với ống kính là mốc, bụi trong tròng, độ rơ và khả năng lấy nét. Ống kính thường giữ giá tốt hơn thân máy, vì một ống kính dùng được qua nhiều thế hệ thân máy.
Nếu bạn biết trước các điểm này và tự kiểm ở nhà, bạn sẽ đoán được khá sát báo giá, biết nên mang theo những gì, và tránh được rủi ro lớn nhất của đồ quang học khi gửi tiệm: bị mốc vì cất nơi ẩm.
Máy ảnh mất giá theo cách riêng
Thân máy ảnh mất giá theo thế hệ. Khi hãng ra đời mới với cảm biến hoặc hệ thống lấy nét cải tiến, đời trước thường rớt một bậc giá trên thị trường đồ cũ. Máy ảnh du lịch nhỏ gọn và máy quay hành động mất giá nhanh hơn nữa vì điện thoại đã thay thế phần lớn nhu cầu. Trong khi đó, ống kính tốt, nhất là ống kính khẩu độ lớn hay dải tiêu cự phổ biến, có thể giữ giá ổn định nhiều năm nếu được bảo quản tốt.
Vì vậy khi cầm, đừng ngạc nhiên nếu chiếc ống kính được định giá cao hơn cả thân máy dù khi mua thân máy đắt hơn. Một điểm nữa: người mua lại máy ảnh thường là người có kinh nghiệm, họ kiểm rất kỹ và trả giá theo lỗi. Tiệm biết điều đó nên cũng kiểm kỹ ngay từ đầu, và trừ tiền cho mọi lỗi người mua sau sẽ bắt bẻ.
Tiệm kiểm thân máy những gì
Một lượt kiểm thân máy ở tiệm có kinh nghiệm thường đi qua các điểm sau. Tự kiểm trước giúp bạn không bất ngờ.
- Số lần chụp: chỉ số cho biết màn trập đã hoạt động bao nhiêu lần. Mỗi dòng máy có tuổi thọ màn trập khác nhau theo công bố của hãng; con số càng gần mức đó, giá càng giảm. Cách xem số lần chụp khác nhau theo hãng và đời máy.
- Cảm biến: chụp một tấm trời trơn hoặc tường trắng ở khẩu độ nhỏ để xem đốm bụi, vết xước hay điểm chết.
- Ngàm: độ mòn, độ rơ khi lắp ống kính, các chân tiếp xúc có sạch và thẳng.
- Màn hình và kính ngắm: điểm chết, sọc, độ nhạy cảm ứng, bụi trong kính ngắm.
- Nút bấm và vòng xoay: từng nút có nhận, vòng xoay chế độ có trượt, nắp khe thẻ và nắp pin có gãy lẫy.
- Chống rung và lấy nét: quay thử một đoạn ngắn, chụp chủ thể chuyển động để xem lấy nét có bám.
- Dấu hiệu va đập, vào nước: vỏ móp, ốc toét, vết ố quanh cổng kết nối.
Ống kính: lỗi hay gặp và mức ảnh hưởng
Ống kính là nơi tiệm trừ tiền nhiều nhất vì các lỗi quang học khó sửa và người mua lại rất sợ. Mức ảnh hưởng dưới đây là định tính, phụ thuộc từng ống.
| Lỗi | Cách nhận biết | Mức ảnh hưởng |
|---|---|---|
| Mốc trong tròng | Soi đèn pin qua ống, thấy sợi như mạng nhện | Nặng, có tiệm từ chối |
| Mờ, ố tròng | Ảnh chụp ngược sáng bị lờ mờ, giảm tương phản | Nặng |
| Bụi li ti trong ống | Soi đèn thấy vài hạt nhỏ | Nhẹ, gần như ống cũ nào cũng có |
| Xước tròng trước | Nhìn nghiêng dưới đèn | Trung bình, tuỳ vết |
| Rơ vòng zoom, vòng lấy nét | Lắc nhẹ thấy lỏng, vòng xoay không đều | Trung bình |
| Lấy nét tự động chậm hoặc kêu | Lấy nét qua lại nhiều lần | Trung bình đến nặng |
Mốc là lỗi đáng sợ nhất vì có thể lan sang các thấu kính khác và đôi khi để lại vết ăn mòn ngay cả sau khi vệ sinh. Nếu tự soi thấy mốc, hãy nói trước với tiệm thay vì để họ phát hiện.
Chuẩn bị máy ảnh trước khi đi cầm
Các bước dưới đây mất khoảng nửa giờ và giúp lượt kiểm tại tiệm diễn ra nhanh, đúng.
- Sạc đầy pin, mang theo pin dự phòng nếu có.
- Chép ảnh trong thẻ nhớ về máy tính, rồi tháo thẻ nhớ ra giữ lại — ảnh cá nhân không nên đi cùng máy.
- Gỡ ghép đôi máy ảnh khỏi ứng dụng trên điện thoại, đặt lại các thiết lập mạng không dây nếu máy có.
- Thổi bụi thân máy, lau nhẹ tròng trước và sau ống kính bằng khăn chuyên dụng.
- Tự chụp vài tấm thử ở khẩu độ lớn nhất và nhỏ nhất, xem ảnh trên máy tính để biết cảm biến và ống kính có vấn đề gì.
- Gom đủ phụ kiện: pin, sạc, nắp thân máy, nắp trước sau ống kính, loa che nắng, dây đeo, hộp và hoá đơn nếu còn.
- Ghi lại số serial thân máy và ống kính, chụp ảnh tổng thể bộ máy trước khi đi.
Đừng tự tháo ống kính ra vệ sinh bên trong hay lau cảm biến nếu chưa có kinh nghiệm; một vết xước mới trên cảm biến có thể làm giảm giá nhiều hơn mọi lớp bụi.
Hỏi tiệm về tủ chống ẩm trước khi ký
Đồ quang học sợ nhất là độ ẩm cao kéo dài, điều kiện thuận lợi cho nấm mốc phát triển trong ống kính. Người chơi ảnh thường cất máy trong tủ chống ẩm, giữ độ ẩm ở mức trung bình, không quá cao để tránh mốc, không quá thấp để tránh khô các chi tiết cao su và chất bôi trơn. Ở tiệm cầm đồ, máy ảnh có thể bị cất chung kho với đồ khác, nhất là mùa nồm ở miền Bắc hoặc mùa mưa ở miền Nam.
Trước khi ký, hãy hỏi thẳng tiệm cất máy ảnh ở đâu, có tủ chống ẩm hay hộp hút ẩm không. Tiệm có nhận máy ảnh thường xuyên sẽ trả lời ngay. Ghi vào biên nhận tình trạng tròng kính tại thời điểm giao, ví dụ "tròng sạch, không mốc", và khi chuộc thì soi đèn kiểm lại ngay tại quầy. Nếu cầm dài hạn, đây là điều đáng cân nhắc ngang với số tiền vay. Bạn có thể tra vài tiệm trong danh bạ theo tỉnh thành và hỏi trước họ có nhận đồ quang học không.
Ví dụ ước tiền cầm một bộ máy ảnh
Các con số sau là giả định để minh hoạ, giúp bạn tự áp dụng cho bộ máy của mình.
- Bộ gồm thân máy không gương lật đời trước và một ống kính zoom tiêu chuẩn, đủ hộp, hai pin, hoá đơn.
- Tra giá đồ cũ: thân máy tình trạng tốt rao khoảng 18 triệu, ống kính khoảng 12 triệu. Cộng lại 30 triệu.
- Trừ 20–25% ra giá bán nhanh: khoảng 23–24 triệu.
- Giả định tỉ lệ cho vay với nhóm máy ảnh khoảng 50–60% giá thanh lý: 11,5–14 triệu.
- Nếu số lần chụp đã cao so với tuổi thọ màn trập dòng máy đó, hoặc ống kính có bụi nhiều, trừ thêm; nếu soi thấy mốc, nhiều tiệm sẽ từ chối ống kính.
Cách tính này cũng giải thích vì sao khi cần ít tiền, cầm riêng ống kính hoặc riêng thân máy có thể đủ, và bạn vẫn giữ được phần còn lại để dùng.
Khi nào máy ảnh dễ bị từ chối
Ngoài các lỗi đã nêu, có những trường hợp phần lớn tiệm không nhận hoặc chỉ nhận ở nơi rất chuyên. Biết trước giúp bạn chọn đúng nơi hoặc đổi phương án.
- Ống kính có mốc lan rộng, tròng bị ăn mòn hoặc ố mờ rõ trên ảnh.
- Thân máy từng vào nước, có vết ố, gỉ quanh cổng, nút bấm chập chờn.
- Máy báo lỗi màn trập, lỗi giao tiếp với ống kính, hoặc tự tắt khi đang chụp.
- Máy xách tay không rõ nguồn, số serial trên thân không khớp với hộp và hoá đơn.
- Máy ảnh du lịch đời rất cũ, giá trị thấp hơn công kiểm tra và bảo quản.
- Bộ máy thiếu pin và sạc chuyên dụng, khiến tiệm không bật lên kiểm được.
Nếu máy của bạn thuộc nhóm này, so sánh với việc bán xác hoặc bán linh kiện cho cửa hàng chuyên máy ảnh có thể được nhiều tiền hơn đi tìm nơi nhận cầm.
Máy ảnh xách tay và máy chính hãng: có chênh khi cầm
Máy ảnh phân phối chính hãng có phiếu bảo hành trong nước thường được định giá nhỉnh hơn máy xách tay cùng đời, vì người mua lại yên tâm hơn về bảo hành và nguồn gốc. Chênh lệch rõ nhất khi máy còn hạn bảo hành. Máy xách tay vẫn cầm được bình thường nếu có hoá đơn mua ở nước ngoài hoặc từ cửa hàng uy tín, và số serial trên thân trùng với hộp.
Một số dòng máy xách tay có ngôn ngữ menu hạn chế hoặc phụ kiện sạc theo chuẩn khác, có thể bị trừ thêm một chút vì kén người mua. Hãy nói rõ nguồn gốc máy khi định giá; giấu chuyện máy xách tay rồi bị phát hiện qua số serial thường làm báo giá giảm nhiều hơn.
Câu hỏi thường gặp
Cầm thân máy và ống kính riêng hay chung thì lợi hơn?
Định giá thường vẫn tách từng món rồi cộng lại. Cầm chung trong một hợp đồng tiện khi chuộc cùng lúc; cầm riêng giúp bạn chuộc lại món cần dùng trước. Hỏi tiệm điều khoản chuộc từng phần nếu bạn muốn linh hoạt.
Máy ảnh phim có cầm được không?
Ít tiệm nhận vì khó định giá và cần người hiểu dòng máy. Máy phim phổ biến, còn chạy tốt có thể được nhận ở nơi có chuyên môn, nhưng tỉ lệ thấp. Hỏi trước bằng ảnh chụp để đỡ mất công mang đến.
Máy quay hành động và flycam có được định giá như máy ảnh không?
Cách kiểm tương tự: tình trạng ống kính, cảm biến, pin, phụ kiện. Flycam thêm phần kiểm cánh quạt, động cơ, tay điều khiển và tình trạng tài khoản kích hoạt. Hai nhóm này mất giá nhanh nên tỉ lệ cho vay thường không cao.
Ống kính hãng thứ ba có bị định giá thấp hơn không?
Thường thấp hơn ống kính chính hãng cùng thông số vì giá bán lại thấp hơn và ít người tìm. Tuy vậy, các dòng ống kính hãng thứ ba phổ biến, chất lượng tốt vẫn được nhận bình thường ở nhiều tiệm.
Máy còn bảo hành chính hãng có lợi gì khi cầm?
Bảo hành còn hạn giúp tiệm yên tâm về chất lượng và dễ bán lại hơn, nên thường được định giá cao hơn. Mang theo phiếu bảo hành hoặc thông tin kích hoạt bảo hành để nhân viên kiểm tra nhanh.
