Cầm được, nhưng chọn lọc. Tivi màn hình phẳng đời mới, máy chơi game, loa và dàn âm thanh là nhóm đồ điện gia dụng được nhiều tiệm nhận nhất. Tủ lạnh và máy giặt thì ít tiệm nhận hơn vì cồng kềnh, nặng, dễ hỏng khi vận chuyển. Điều hoà và bình nóng lạnh đã lắp đặt gần như luôn bị từ chối vì phải tháo dỡ, mất công lắp lại và khó kiểm tra.
Số tiền cầm đồ gia dụng thường thấp hơn nhiều so với kỳ vọng, vì nhóm này mất giá nhanh và tiệm tốn chỗ kho. Nếu bạn vẫn muốn cầm, hiểu cách tiệm kiểm và tính giá sẽ giúp chọn đúng món, chuẩn bị đúng thứ và tránh rủi ro hỏng đồ trên đường chở đi chở về.
Vì sao đồ gia dụng cầm được ít tiền
Đồ điện gia dụng mất giá rất mạnh trong vài năm đầu. Một chiếc tivi mua mới mười lăm triệu, sau hai năm có thể chỉ bán lại được khoảng một phần ba đến một nửa trên thị trường đồ cũ (số liệu giả định). Lý do là mỗi năm hãng ra dòng mới với giá thấp hơn, người mua đồ cũ lại lo không có bảo hành, và đồ to thì phí chở đã chiếm một phần đáng kể giá trị.
Phía tiệm còn thêm hai khoản chi phí: chỗ để và rủi ro hỏng. Một chiếc tủ lạnh chiếm diện tích bằng hàng chục chiếc điện thoại, trong khi giá trị lại thấp hơn. Đồ để lâu không chạy cũng có thể phát sinh lỗi: gioăng cao su chai, mạch ẩm, màn hình bị đè. Tất cả được tính vào báo giá, nên tỉ lệ cho vay trên giá thanh lý của đồ gia dụng thường thuộc nhóm thấp nhất. Muốn cầm được nhiều, ưu tiên món nhỏ, đời mới, còn bảo hành.
Từng loại đồ gia dụng: tiệm có hay nhận không
Bảng dưới phản ánh xu hướng chung, không phải chính sách của tiệm cụ thể. Gọi hỏi trước luôn là cách nhanh nhất.
| Loại đồ | Mức độ dễ cầm | Điểm tiệm quan tâm nhất |
|---|---|---|
| Tivi màn hình phẳng đời mới | Khá dễ | Kích thước, đời máy, tình trạng tấm nền, điều khiển |
| Máy chơi game console | Dễ | Đời máy, ổ đĩa, tay cầm, tình trạng tài khoản |
| Loa, dàn âm thanh, âm ly | Trung bình | Thương hiệu, tiếng rè, cổng kết nối |
| Robot hút bụi, máy lọc không khí | Trung bình | Pin, chổi, bộ lọc, độ ồn |
| Máy pha cà phê, nồi chiên đời cao | Khó | Thương hiệu, độ sạch, tình trạng gioăng |
| Tủ lạnh, máy giặt | Khó | Lốc máy, độ ồn, rò nước, vận chuyển |
| Điều hoà, bình nóng lạnh đã lắp | Rất khó | Phải tháo lắp, không kiểm tra được tại quầy |
Thứ tự trong bảng gần như trùng với độ dễ bán lại: món nào dễ mang đi, ít hỏng khi vận chuyển và có nhiều người tìm mua thì dễ cầm hơn.
Tiệm kiểm gì trước khi báo giá
Mỗi loại đồ có vài điểm kiểm then chốt. Biết trước, bạn có thể tự kiểm ở nhà và nói thật lỗi nếu có.
- Tivi: điểm chết, vệt sọc, vùng ố sáng không đều khi bật nền trắng hoặc đen, đèn nền, loa, cổng HDMI, điều khiển. Vết nứt hay áp lực lên tấm nền là lỗi gần như không sửa kinh tế được.
- Máy chơi game: chạy thử đĩa hoặc trò chơi cài sẵn, tiếng quạt, nhiệt độ, độ trôi của cần analog trên tay cầm. Tiệm thường yêu cầu đăng xuất tài khoản để máy bán lại được.
- Loa, âm ly: mở to vừa phải nghe tiếng rè, kiểm từng cổng, xem màng loa có rách hay lõm.
- Tủ lạnh: lốc chạy có êm không, ngăn đá có lạnh sau một thời gian, gioăng cửa còn kín, vỏ có rỉ.
- Máy giặt: chạy thử chế độ vắt xem có rung lắc bất thường, rò nước, bo điều khiển nhận nút đủ không.
- Đồ nhỏ có pin: thời lượng pin, sạc vào có nhận, phụ kiện thay thế còn đủ.
Vận chuyển và giao nhận đồ cồng kềnh
Rủi ro lớn nhất khi cầm đồ gia dụng không nằm ở báo giá mà ở chuyện chở đi, chở về. Làm theo các bước sau để có căn cứ nếu đồ bị hỏng trong thời gian tiệm giữ.
- Hỏi trước tiệm có nhận món đó không, có chỗ để không và ai chịu trách nhiệm vận chuyển.
- Đóng gói tivi đứng, có tấm xốp hoặc chăn bảo vệ mặt màn hình; không đặt nằm ngang, không chất đồ lên trên.
- Tủ lạnh nên được dựng đứng khi chở; sau khi vận chuyển, chờ một thời gian trước khi cắm điện theo khuyến cáo của nhà sản xuất.
- Tại tiệm, bật thử trước mặt nhân viên để cả hai xác nhận đồ đang hoạt động bình thường.
- Ghi tình trạng vào biên nhận: vết trầy, phụ kiện, số serial dán sau lưng máy. Chụp ảnh cả mặt trước, mặt sau.
- Khi chuộc, bật thử lại ngay tại quầy trước khi ký nhận và chở về.
Nếu tiệm từ chối cho bật thử khi nhận lại, đừng ký xác nhận "đã nhận đủ, đúng tình trạng". Ghi chú vào biên nhận và báo lại ngay.
Có nên cầm đồ gia dụng không
Hợp lý khi: bạn cần một khoản nhỏ trong thời gian ngắn, món đồ không dùng thường xuyên như máy chơi game, loa phụ, tivi phòng khách thứ hai, và bạn chắc chắn chuộc được trong một hai kỳ.
Nên cân nhắc khi: món đồ là thứ cả nhà dùng hằng ngày như tủ lạnh, máy giặt. Thiếu chúng vài tuần có thể tốn thêm tiền ăn ngoài, giặt ngoài, đủ để triệt tiêu khoản vay.
Thường không đáng khi: đồ đã cũ trên năm năm, giá trị cầm chỉ vài trăm nghìn nhưng tốn tiền thuê xe chở hai chiều.
Phương án khác: nếu đồ ít khi dùng và không định giữ lâu dài, bán hẳn cho cửa hàng thu mua có thể được nhiều tiền hơn và không phát sinh lãi. Nếu cần khoản lớn hơn, so sánh với vay tại tổ chức tín dụng được cấp phép. Muốn hỏi vài tiệm gần nhà có nhận đồ gia dụng không, bạn có thể tra danh bạ theo tỉnh thành.
Ví dụ ước tiền cầm một chiếc tivi
Các con số dưới đây đều là giả định để minh hoạ cách tính, không phải giá của tiệm nào. Bạn thay bằng số của món đồ mình đang có.
- Tivi 55 inch mua mới cách đây hai năm với giá 15 triệu, còn hoá đơn, đủ điều khiển và chân đế.
- Tra tin rao bán tivi cùng dòng, cùng đời: phần lớn rao quanh 7 triệu. Giá chốt thật thường thấp hơn giá rao một chút, coi như 6,5 triệu.
- Trừ khoảng 20–25% để ra giá bán nhanh có tính công chở và rủi ro: khoảng 5 triệu.
- Đồ gia dụng thuộc nhóm tỉ lệ cho vay thấp; giả định tiệm cho 40–50% giá thanh lý, tức khoảng 2–2,5 triệu.
- Trừ thêm nếu có lỗi: một vùng ố sáng nhẹ ở góc màn hình có thể kéo xuống vài trăm nghìn; mất điều khiển gốc cũng bị trừ.
- So con số cuối với chi phí thuê xe chở hai chiều và số ngày thiếu tivi trong nhà, rồi mới quyết định có cầm hay không.
Kết quả khoảng 2–2,5 triệu cho chiếc tivi mua 15 triệu nghe có vẻ thấp, nhưng nếu nhìn từ giá thanh lý thì đó là mức thường gặp. Biết trước con số này giúp bạn không ôm kỳ vọng sai rồi chở tivi đi một vòng vô ích.
Máy chơi game và loa: nhóm dễ cầm nhất trong đồ gia dụng
Nếu nhà có nhiều món, máy chơi game console thường là lựa chọn dễ cầm nhất. Máy nhỏ, nhẹ, không lo vận chuyển, có cộng đồng người mua lại đông, và giá đồ cũ khá ổn định trong vòng đời của mỗi thế hệ máy. Bản có ổ đĩa thường được ưa hơn bản chỉ chơi bằng tải về, và tay cầm thứ hai, đĩa trò chơi đi kèm có thể cộng thêm một ít. Điểm cần lưu ý là tài khoản: tiệm thường yêu cầu đăng xuất, vì máy còn gắn tài khoản của bạn thì không bán lại được.
Loa và dàn âm thanh của các thương hiệu phổ biến cũng được nhận ở nhiều nơi, nhất là loa di động và loa thanh cho tivi. Dàn âm thanh lớn nhiều thành phần thì khó hơn vì cồng kềnh và phải kiểm từng món. Với cả hai nhóm này, hộp và hoá đơn có tác dụng rõ, vì người mua đồ cũ rất hay hỏi.
Đồ gia dụng còn trả góp hoặc mua theo gói
Nhiều gia đình mua tivi, tủ lạnh theo hình thức trả góp qua công ty tài chính hoặc thẻ tín dụng. Nếu khoản trả góp chưa tất toán, món đồ có thể đang bị ràng buộc theo hợp đồng trả góp, và nhiều tiệm sẽ hỏi giấy xác nhận đã trả hết trước khi nhận. Đem cầm đồ còn nợ góp cũng làm bạn gánh hai khoản trả hằng tháng cùng lúc, dễ rơi vào vòng xoay vay chỗ này trả chỗ kia.
Đồ được tặng kèm khi mua nhà, mua gói dịch vụ, hay đồ do công ty trang bị cho căn hộ thuê thì cần xem kỹ quyền sở hữu. Đồ của chủ nhà cho thuê, dù đang nằm trong nhà bạn, không phải tài sản của bạn và không được đem cầm.
Câu hỏi thường gặp
Tivi màn hình cong hoặc cỡ rất lớn có dễ cầm hơn không?
Không hẳn. Tivi càng lớn càng khó vận chuyển và cất giữ, người mua đồ cũ cũng ít hơn. Nhiều tiệm thích các cỡ phổ biến cho phòng khách hơn vì dễ bán lại. Màn hình cong còn khó đóng gói an toàn.
Tiệm có đến nhà lấy đồ không?
Một số tiệm có hỗ trợ, có thể thu phí hoặc tính vào chi phí chung. Nếu tiệm đến nhà định giá và nhận đồ, hãy yêu cầu lập biên nhận tại chỗ, ghi tình trạng và chụp ảnh trước khi đồ rời khỏi nhà bạn.
Máy chơi game có cần xoá tài khoản trước khi cầm không?
Thường tiệm sẽ yêu cầu đăng xuất hoặc gỡ tài khoản để máy bán lại được nếu bạn không chuộc. Hãy sao lưu dữ liệu trò chơi và ghi nhớ thông tin đăng nhập trước, để khi chuộc về đăng nhập lại không mất gì.
Đồ gia dụng hết bảo hành có cầm được không?
Vẫn cầm được nếu còn hoạt động tốt, nhưng số tiền thấp hơn so với đồ còn bảo hành. Mang theo hoá đơn mua hàng vẫn có ích vì nó chứng minh nguồn gốc và cho biết tuổi thật của máy.
Đồ để ở tiệm lâu có bị hỏng không?
Có thể, nhất là tủ lạnh, máy giặt để lâu không chạy, hay đồ để nơi ẩm. Hỏi tiệm cất đồ ở đâu, có che chắn không, và luôn bật thử khi chuộc. Biên nhận ghi tình trạng rõ ràng là căn cứ nếu phát sinh lỗi mới.