Muốn chuộc đồ đã cầm, bạn cần mang biên nhận hoặc bản hợp đồng cầm đồ, căn cước bản gốc của chính người đã đứng tên cầm, và đủ tiền gốc cộng lãi, phí tính tới đúng ngày chuộc. Tiệm đối chiếu ba thứ đó, thu tiền, mang đồ ra cho bạn kiểm, hai bên ký xác nhận đã tất toán. Nếu giấy tờ đủ, cả quá trình thường chỉ mất 10 đến 20 phút.
Phần khó nhất không nằm ở thủ tục mà ở con số: nhiều người đến quầy mới biết phải trả nhiều hơn mình nghĩ vì quên phí bảo quản, hoặc vì hợp đồng tính lãi tròn tháng. Dưới đây là cách tự tính trước số tiền chuộc, các bước diễn ra tại quầy, những thứ cần kiểm khi nhận lại đồ và vài tình huống hay làm người đi chuộc lúng túng.
Mang theo những gì khi đi chuộc
Biên nhận hoặc bản hợp đồng của bạn. Đây là giấy chứng minh bạn là bên cầm trong giao dịch đó, trên giấy có mã hợp đồng, mô tả tài sản, số tiền vay và ngày đến hạn. Tiệm làm bài bản sẽ tra mã này trong sổ hoặc phần mềm để lấy đúng món đồ trong kho. Nếu bạn chỉ còn ảnh chụp, mang theo điện thoại có ảnh đó, nhưng nên gọi báo trước để tiệm chuẩn bị.
Căn cước bản gốc. Tiệm phải giao đồ cho đúng người đã cầm. Thẻ phải là thẻ dùng lúc ký hợp đồng, hoặc thẻ mới có cùng số định danh. Nếu bạn vừa đổi thẻ, thông tin vẫn khớp nhờ số định danh 12 số, nhưng nói trước với nhân viên để họ không mất công dò.
Đủ tiền, đúng hình thức tiệm nhận. Hỏi trước tiệm nhận tiền mặt hay chuyển khoản. Chuyển khoản để lại dấu vết rõ ràng hơn, nhớ ghi nội dung gồm mã hợp đồng và chữ "tất toán" để sau này có tranh chấp còn đối chiếu được.
Đồ phụ để mang tài sản về. Chuộc xe thì mang mũ bảo hiểm và bằng lái. Chuộc laptop, máy ảnh thì mang túi chống sốc. Chuộc vàng, đồng hồ thì nên đi ban ngày và có người đi cùng.
Tiền chuộc gồm những khoản nào và cách tự tính
Số tiền phải trả khi chuộc gần như luôn là tổng của bốn khoản dưới đây. Ví dụ trong bảng là số giả định cho khoản vay 10 triệu đồng, lãi thoả thuận 1,5% một tháng (tương đương 18% một năm), chuộc sau 45 ngày, chưa đóng lãi kỳ nào.
| Khoản | Cách tính | Ví dụ giả định |
|---|---|---|
| Tiền gốc | Số tiền thực nhận ghi trên hợp đồng | 10.000.000 đồng |
| Lãi | Gốc × lãi suất tháng × số ngày thực tế / 30 | 10.000.000 × 1,5% × 45 / 30 = 225.000 đồng |
| Phí bảo quản, lưu kho (nếu có ghi) | Theo mức ghi trong hợp đồng, thường theo ngày hoặc theo tháng | Tuỳ hợp đồng, có nơi không thu |
| Lãi đã đóng trước | Trừ đi phần lãi kỳ bạn đã trả | 0 đồng trong ví dụ này |
| Tổng phải trả | Gốc + lãi + phí − phần đã đóng | 10.225.000 đồng cộng phí nếu có |
Đem con số tự tính so với con số tiệm báo. Chênh lệch vài nghìn đồng do làm tròn là bình thường. Chênh hàng trăm nghìn thì đề nghị nhân viên in hoặc ghi ra từng khoản, xem khoản nào mình không biết. Trần lãi thoả thuận theo Bộ luật Dân sự 2015 là 20% một năm, quy định về kinh doanh cầm đồ dẫn chiếu mức này; nếu cộng cả phí mà chi phí thật vượt xa ngưỡng đó, bạn có cơ sở để hỏi lại. Muốn đi sâu cách quy đổi lãi ngày ra lãi năm, xem thêm mục lãi suất và phí cầm đồ.
Các bước chuộc đồ tại quầy
Ở một tiệm có sổ sách đàng hoàng, trình tự thường như sau. Bước nào bị bỏ qua thì bạn chủ động đề nghị làm.
- Gọi hoặc nhắn trước. Báo mã hợp đồng, ngày định đến chuộc, hỏi tổng tiền. Đồ lớn như xe, laptop cất ở kho riêng có khi cần thời gian lấy ra.
- Xuất trình biên nhận và căn cước. Nhân viên đối chiếu tên, số định danh và mã hợp đồng với sổ theo dõi.
- Nghe báo số tiền, đối chiếu với số tự tính. Hỏi rõ từng khoản trước khi trả, không trả trước rồi mới hỏi.
- Kiểm đồ trước khi thanh toán xong hẳn. Đề nghị mang đồ ra để kiểm trong lúc làm thủ tục. Đồ có niêm phong thì xem niêm phong còn nguyên, chữ ký trên tem có phải của bạn không.
- Thanh toán và ký xác nhận tất toán. Biên bản hoặc phần ghi chú trên hợp đồng phải ghi đã nhận đủ tiền, đã giao trả tài sản, hai bên không còn nghĩa vụ gì.
- Giữ lại một bản xác nhận. Tiệm có thể thu biên nhận gốc của bạn; khi đó xin bản sao hoặc chụp ảnh trang có chữ ký tất toán.
Kiểm gì trước khi ký nhận lại đồ
Đã ký nhận "tài sản nguyên trạng" thì sau đó rất khó khiếu nại. Năm phút kiểm tại quầy đáng giá hơn mọi lời hứa:
- Điện thoại, máy tính bảng: bật nguồn, xem số IMEI trong phần cài đặt có khớp số ghi trên hợp đồng không, thử màn hình cảm ứng, camera, loa, nhận sóng. Xem vỏ có vết cấn mới không.
- Laptop: mở máy vào được hệ điều hành, xem số serial dưới đáy máy, thử bàn phím, cổng sạc, bản lề màn hình. Nếu lúc cầm có ghi cấu hình thì đối chiếu dung lượng bộ nhớ.
- Vàng, trang sức: so số chỉ, kiểu dáng, ký hiệu tuổi vàng khắc trên món đồ với mô tả trong hợp đồng; tốt nhất cân lại ngay tại quầy.
- Đồng hồ: xem số serial, dây, khoá, mặt kính, kim còn chạy. Đồ đi kèm như hộp, sổ, mắt dây thừa nếu đã giao thì phải nhận đủ.
- Phụ kiện: sạc, cáp, túi, chìa phụ, mọi thứ đã liệt kê trong biên nhận lúc cầm.
Nếu phát hiện sai khác, ghi ngay vào biên bản trước khi ký, chụp ảnh tại chỗ, không mang đồ về rồi mới quay lại báo. Chuộc xe có danh sách kiểm riêng chi tiết hơn ở mục cầm xe máy và ô tô.
Chuộc trước hạn có được không, có bị tính lãi cả kỳ?
Bạn có quyền chuộc trước hạn bất cứ lúc nào, vì nghĩa vụ của bạn chỉ là trả nợ, trả sớm không làm thiệt hại gì cho bên kia. Điều cần hỏi là lãi tính đến ngày chuộc thực tế hay tính đủ kỳ. Bộ luật Dân sự 2015, ở phần hợp đồng vay có kỳ hạn và có lãi, cho phép bên vay trả trước kỳ hạn nhưng phải trả toàn bộ lãi theo kỳ hạn, trừ khi các bên có thoả thuận khác hoặc luật có quy định khác.
Trên thực tế phần lớn tiệm cầm đồ tính lãi theo ngày thực tế, nên chuộc sớm đỡ được tiền lãi. Nhưng chỉ dựa vào thói quen của tiệm thì không đủ. Nhìn vào hợp đồng: nếu có dòng ghi "lãi tính theo số ngày thực tế" hoặc "chuộc trước hạn tính lãi đến ngày chuộc" thì yên tâm. Nếu hợp đồng ghi lãi theo tháng tròn, hoặc có điều khoản "tối thiểu 10 ngày", "tối thiểu 1 tháng" thì đó là con số bạn phải trả dù chuộc sau ba ngày.
Muốn chuộc một phần, ví dụ cầm hai món mà chỉ lấy lại một, thì phải được tiệm đồng ý và tách thành hợp đồng mới, vì hợp đồng cũ coi cả hai món là tài sản bảo đảm chung cho một khoản nợ.
Khi tiệm đổi địa điểm, đổi chủ hoặc không liên lạc được
Thỉnh thoảng người đi chuộc gặp cảnh tiệm đã dọn đi, treo biển sang nhượng hoặc gọi không ai nghe. Nghĩa vụ trả lại tài sản khi bạn trả đủ nợ vẫn nằm ở bên nhận cầm, dù tiệm đổi chủ hay chuyển chỗ. Việc đầu tiên là tìm thông tin pháp lý trên hợp đồng: tên hộ kinh doanh hoặc công ty, người đại diện, địa chỉ đăng ký. Những thông tin này cho biết ai phải chịu trách nhiệm.
Tiếp theo, gửi tin nhắn và lời nhắn rõ ràng rằng bạn muốn tất toán, kèm mã hợp đồng và số tiền, để có bằng chứng bạn đã chủ động trả nợ đúng hạn. Nếu vài ngày không có phản hồi, đến công an phường nơi tiệm đặt trụ sở trình bày, vì cơ sở cầm đồ là ngành nghề có điều kiện về an ninh trật tự, chịu sự quản lý của cơ quan công an địa phương.
Trong lúc chờ, không nên ngừng chuẩn bị tiền, càng không nên coi khoản nợ đã hết. Khi chọn tiệm cho lần sau, ưu tiên nơi có địa chỉ cố định, có hợp đồng ghi đủ thông tin pháp lý; bạn có thể tra tiệm gần mình trong danh bạ theo tỉnh thành và gọi hỏi trước.
Câu hỏi thường gặp
Chuộc đồ vào cuối tuần hoặc ngày lễ được không?
Tuỳ giờ mở cửa của từng tiệm. Nhiều tiệm mở cả cuối tuần nhưng kho đồ lớn hoặc người phụ trách hợp đồng có thể nghỉ. Nếu ngày đến hạn rơi vào ngày lễ, gọi hỏi trước và xin xác nhận bằng tin nhắn rằng bạn được chuộc vào ngày làm việc kế tiếp mà không bị tính là quá hạn.
Chuộc đồ có cần mang theo người làm chứng không?
Không bắt buộc. Tuy vậy với tài sản giá trị cao như vàng, đồng hồ hay ô tô, đi cùng một người thân giúp bạn kiểm đồ kỹ hơn, có người cùng nghe tiệm báo số tiền và cũng an toàn hơn khi mang tài sản ra về.
Tiệm có được giữ lại biên nhận gốc sau khi chuộc không?
Nhiều tiệm thu lại biên nhận để đánh dấu hợp đồng đã tất toán, đó là cách làm bình thường. Điều quan trọng là bạn phải có giấy hoặc ảnh chụp thể hiện tiệm xác nhận đã nhận đủ tiền và đã trả tài sản, để không ai đòi lại khoản nợ đó sau này.
Chuộc đồ có được trả bằng chuyển khoản không?
Được nếu tiệm đồng ý, và nên ưu tiên vì có sao kê làm bằng chứng. Chuyển vào tài khoản đứng tên hộ kinh doanh, công ty hoặc người đại diện ghi trên hợp đồng, ghi nội dung mã hợp đồng và chữ tất toán. Tránh chuyển vào tài khoản cá nhân lạ do nhân viên đưa.
Đến chuộc mà tiệm báo phải chờ vài ngày mới lấy đồ ra được thì sao?
Hỏi lý do và đề nghị ghi rõ ngày hẹn trả đồ. Nếu bạn đã sẵn sàng trả đủ tiền đúng hạn mà tiệm chậm giao, phần lãi phát sinh trong thời gian chờ không hợp lý để bạn gánh. Nên trả tiền cùng lúc nhận đồ thay vì trả trước rồi về chờ.
