Cầm xe máy điện được, với điều kiện xe đã đăng ký và gắn biển số, giấy đăng ký đứng tên bạn, và phần pin thuộc sở hữu của bạn chứ không phải pin thuê. Giấy tờ gần giống cầm xe xăng: căn cước bản gốc, đăng ký xe bản gốc, chìa khoá hoặc thẻ điều khiển, cộng thêm bộ sạc theo xe. Khác biệt lớn nằm ở chỗ tiệm phải tự đánh giá tình trạng pin, mà pin lại chiếm phần lớn giá trị chiếc xe.
Vì vậy số tiền vay với xe máy điện thường dè dặt hơn xe xăng cùng tầm giá mua mới, và không ít tiệm từ chối hẳn. Xe đạp điện (loại có bàn đạp, tốc độ thấp) còn khó hơn vì phần lớn không có giấy đăng ký như xe máy. Biết trước tiệm nhìn vào đâu, bạn chuẩn bị đúng thứ và hỏi đúng câu, đỡ mất công đi vài nơi.
Vì sao nhiều tiệm còn dè dặt với xe máy điện
Lý do đầu tiên là giá thanh lý khó đoán. Với xe xăng, thị trường xe cũ đã hình thành mặt bằng giá theo dòng, đời và tình trạng máy, tiệm nhìn qua là ước được chiếc xe bán lại bao nhiêu. Xe máy điện thì mẫu mã thay đổi nhanh, hãng ra đời mới với quãng đường xa hơn, giá xe mới có lúc giảm sâu theo chương trình bán hàng, kéo giá xe cũ xuống theo. Tiệm cho vay dựa trên giá có thể bán lại khi bạn không chuộc, nên thứ gì khó bán thì được định giá thấp.
Lý do thứ hai là pin không nhìn thấy được tình trạng. Hai chiếc xe cùng đời, ngoại hình như nhau có thể chênh nhau rất xa nếu một chiếc pin còn tốt, chiếc kia pin đã chai, mỗi lần sạc chỉ chạy được một nửa quãng đường ban đầu. Tại quầy, nhân viên chỉ có vài phút, ít nơi có thiết bị đo pin chuyên dụng.
Lý do thứ ba là bảo quản. Xe điện nằm kho vài tháng mà không ai sạc thì pin tự xả dần, xả quá sâu có thể hỏng. Kho chứa nhiều xe điện cũng phải tính chuyện phòng cháy khi sạc. Tất cả những chi phí và rủi ro đó được tiệm trừ vào số tiền cho vay, hoặc khiến họ chọn không nhận.
Giấy tờ và đồ cần mang khi cầm xe máy điện
Bộ giấy tờ cơ bản giống cầm xe máy xăng, nhưng với xe điện, những thứ đi kèm chiếc xe có ảnh hưởng lớn đến số tiền được vay:
- Căn cước bản gốc còn hạn, thông tin trùng với giấy đăng ký xe.
- Giấy chứng nhận đăng ký xe bản gốc. Xe máy điện thuộc diện phải đăng ký và gắn biển số như xe mô tô, xe gắn máy; xe chưa đăng ký thì tiệm làm đúng quy định sẽ không nhận cầm như một chiếc xe máy.
- Chìa khoá, remote hoặc thẻ từ. Nhiều xe điện mở máy bằng thẻ chạm hoặc qua ứng dụng trên điện thoại; tiệm sẽ hỏi bạn giao những gì để họ dắt xe, kiểm tra và bảo quản được.
- Bộ sạc zin theo xe. Thiếu sạc, tiệm không thử sạc được và phải tính thêm tiền mua sạc khi thanh lý.
- Sổ hoặc phiếu bảo hành, hoá đơn mua xe. Bảo hành pin còn hạn là điểm cộng rõ rệt vì người mua lại vẫn được hưởng.
- Giấy tờ về pin: hợp đồng mua pin hoặc hoá đơn ghi pin đi kèm xe. Nếu xe đang dùng pin theo hình thức thuê, phải nói rõ ngay từ đầu.
Xe đạp điện là trường hợp riêng: loại này phần lớn không được cấp đăng ký như xe máy, nên tiệm không có giấy để đối chiếu chủ sở hữu. Nơi nào nhận thì thường chỉ nhận như một món đồ dùng có hoá đơn, số tiền rất thấp. Quy định về đăng ký phương tiện có thể thay đổi, nên kiểm tra trên Cổng Dịch vụ công quốc gia nếu bạn chưa rõ xe mình thuộc loại nào.
Pin mua đứt và pin thuê: khác nhau thế nào khi đem xe đi cầm
Một số dòng xe điện từng được bán theo hai cách: mua xe kèm pin, hoặc mua thân xe rồi thuê pin trả phí hằng tháng. Với tiệm cầm đồ, đây là hai món tài sản khác hẳn nhau.
| Tiêu chí | Pin mua đứt | Pin thuê theo tháng |
|---|---|---|
| Pin thuộc về ai | Thuộc về bạn, đi cùng chiếc xe | Thuộc về đơn vị cho thuê pin |
| Tiệm có nhận không | Nhận nếu đủ giấy và pin còn tốt | Nhiều tiệm từ chối hoặc chỉ tính phần thân xe |
| Số tiền vay | Tính trên cả xe và pin | Thấp hơn hẳn vì không tính pin |
| Rủi ro thêm | Pin chai làm giảm giá | Ngừng đóng phí thuê, pin có thể bị khoá hoặc thu hồi theo hợp đồng thuê |
| Cần mang | Hoá đơn hoặc giấy tờ chứng minh pin đi kèm xe | Hợp đồng thuê pin để tiệm đọc điều khoản |
Với pin thuê, điều quan trọng là không được đem phần pin đi cầm như tài sản của mình, vì bạn không có quyền định đoạt nó. Nếu tiệm chỉ nhận thân xe, hãy hỏi rõ trong thời gian xe nằm kho ai đóng phí thuê pin, và nếu bạn ngừng đóng thì điều gì xảy ra với xe. Câu trả lời nên được ghi vào hợp đồng cầm cố.
Tiệm kiểm tra và định giá xe máy điện như thế nào
Dòng xe, đời xe, hãng. Xe của hãng lớn, còn bán phổ biến, có mạng lưới bảo hành rộng thì dễ thanh lý hơn. Xe của thương hiệu ít người biết hoặc đã ngừng phân phối thường bị từ chối, vì phụ tùng và pin thay thế khó tìm.
Loại pin. Pin lithium thường được đánh giá cao hơn ắc quy chì, vì nhẹ hơn và bền hơn qua nhiều lần sạc. Xe dùng ắc quy chì đã qua một hai năm sử dụng thường được tính như sắp phải thay ắc quy.
Sức khoẻ pin. Nhân viên hỏi mỗi lần sạc đầy bạn đi được bao xa, so với quãng đường hãng công bố lúc mới; xem pin có phồng, nứt vỏ, chân cắm cháy sém không; cắm sạc thử xem đèn báo và thời gian sạc có bất thường. Xe có ứng dụng hoặc đồng hồ hiển thị tình trạng pin thì họ sẽ xem thêm phần này.
Động cơ và bộ điều khiển. Chạy thử một vòng ngắn: tăng tốc có giật, có tiếng rít hay tiếng lạch cạch ở bánh sau, có tự ngắt khi lên dốc không. Hỏng bộ điều khiển là khoản sửa không rẻ.
Ngoại hình, khung, dấu hiệu ngập nước. Xe điện từng ngập sâu có nguy cơ chập hệ thống điện về sau, nên vết bùn khô trong hộc pin, chân đế rỉ sét là lý do bị trừ mạnh.
Bảo hành còn lại. Xe còn bảo hành pin hoặc động cơ, còn sổ và hoá đơn để chuyển cho người mua lại, thường được định giá dễ hơn hẳn.
Chuẩn bị xe trước khi mang đi cầm
Làm năm việc dưới đây từ hôm trước giúp tiệm kiểm tra nhanh và bạn có cơ sở đối chiếu khi chuộc xe về:
- Sạc pin lên khoảng một nửa đến bốn phần năm. Đủ để chạy thử và đủ để pin không xả cạn nếu xe nằm kho một thời gian. Không cần sạc đầy kịch rồi để lâu.
- Gom đủ đồ đi kèm: sạc, thẻ từ hoặc remote dự phòng, sổ bảo hành, hoá đơn, giấy tờ về pin. Đồ cá nhân trong cốp lấy ra hết.
- Xử lý tài khoản ứng dụng của xe nếu có. Hỏi tiệm họ cần bạn làm gì: có nơi muốn bạn giữ nguyên để họ mở được xe, có nơi yêu cầu chia quyền truy cập. Đừng đưa mật khẩu tài khoản cá nhân dùng chung cho việc khác.
- Ghi lại tình trạng: chụp ảnh xe bốn góc, ảnh đồng hồ quãng đường và mức pin đang hiển thị lúc giao.
- Đọc hợp đồng phần bảo quản: xe nằm kho bao lâu thì được sạc lại, ai chịu nếu pin hỏng vì để lâu, mức pin lúc giao có ghi vào biên nhận không.
Rủi ro riêng khi xe điện nằm kho và cách tự bảo vệ
Pin lithium để lâu ở mức quá thấp có thể bị suy giảm đáng kể, thậm chí không sạc lại được, còn để mãi ở mức đầy và nơi nóng cũng làm pin xuống cấp nhanh. Một chiếc xe máy điện bị cầm giữ hai ba tháng mà không ai chăm có thể trở về tay bạn với quãng đường mỗi lần sạc ngắn đi thấy rõ. Đây là thiệt hại khó chứng minh nếu lúc giao xe bạn không ghi lại gì.
Cách làm chắc nhất là đưa vào biên nhận mức pin lúc giao và quãng đường đã đi, thoả thuận rõ tiệm có sạc định kỳ hay không. Nếu cần xe đi lại hằng ngày, hình thức cầm giữ giấy đăng ký có thể hợp lý hơn với xe điện, vì xe vẫn được bạn dùng và sạc thường xuyên; nhưng khi đó hãy đọc kỹ hợp đồng, tuyệt đối không ký kèm giấy bán xe hay giấy uỷ quyền bán xe.
Khi chuộc xe về, kiểm tra trước khi ký nhận: cắm sạc tại chỗ xem có vào điện không, chạy thử xem đồng hồ báo pin có tụt bất thường không, mở hộc pin xem có vết lạ. Có vấn đề thì ghi vào biên bản ngay. Muốn so vài nơi xem ai nhận xe điện, bạn có thể tra tiệm gần mình trong danh bạ theo tỉnh thành rồi gọi hỏi trước dòng xe của mình.
Câu hỏi thường gặp
Xe máy điện chưa đăng ký biển số có cầm được không?
Tiệm làm đúng quy định thường không nhận, vì không có giấy đăng ký thì không xác định được ai là chủ xe. Bạn nên làm thủ tục đăng ký xe tại cơ quan công an trước, vừa đúng luật khi đi đường vừa có giấy để giao dịch sau này.
Xe đạp điện có cầm được không?
Rất ít tiệm nhận, vì phần lớn xe đạp điện không có giấy đăng ký để đối chiếu chủ sở hữu và giá bán lại thấp. Nơi nhận thường yêu cầu hoá đơn mua hàng, xe còn mới và số tiền chỉ ở mức nhỏ so với giá mua.
Cầm xe máy điện được bao nhiêu phần trăm giá mua?
Không có tỉ lệ cố định. Tiệm tính trên giá có thể bán lại, sau khi trừ hao pin, đời xe và rủi ro bảo quản, nên thường dè dặt hơn xe xăng cùng tầm giá mua mới. Cách chắc nhất là mang xe và đủ giấy đến hai ba tiệm để so.
Đang thuê pin có được cầm thân xe không?
Tuỳ tiệm và tuỳ điều khoản hợp đồng thuê pin. Một số nơi nhận phần thân xe với số tiền thấp, nhiều nơi từ chối. Bạn phải nói rõ là pin thuê, không được đem pin đi cầm như tài sản riêng, và nên hỏi đơn vị cho thuê pin xem việc này có vi phạm hợp đồng không.
Ô tô điện thì cầm thế nào?
Ô tô điện cũng cần đăng ký, căn cước và giấy tờ pin như xe máy điện, nhưng giá trị lớn nên hợp đồng phải chặt hơn về định vị, bảo quản và phạt nguội. Chuyên mục cầm ô tô trên site có hướng dẫn riêng về giữ xe hay giữ giấy.
Xe điện cầm ở tiệm bị chai pin thì ai chịu?
Phụ thuộc vào hợp đồng và chứng cứ. Nếu biên nhận ghi mức pin, quãng đường lúc giao và có điều khoản tiệm phải bảo quản đúng cách, bạn có cơ sở yêu cầu bồi thường. Không ghi gì thì rất khó chứng minh pin hỏng trong thời gian xe nằm kho.
