Chuộc xe cầm đồ cần ba thứ: hợp đồng hoặc biên nhận cầm đồ, căn cước bản gốc của người đứng tên hợp đồng và đủ tiền gốc, lãi, phí tính đến ngày chuộc. Gọi trước cho tiệm để hỏi số tiền chính xác và giờ lấy xe, vì xe có thể nằm ở kho cách cửa hàng một quãng.
Phần dễ bị bỏ qua nhất lại là lúc nhận xe. Nhiều người vội trả tiền, dắt xe đi, về nhà mới phát hiện trầy xước mới, hết ắc quy, thiếu đồ, hoặc vài tuần sau nhận thông báo phạt nguội. Nguyên tắc vàng: kiểm xe, đối chiếu giấy tờ và ghi biên bản trước khi trả tiền và ký nhận, vì ký xong thì mọi hư hỏng gần như khó quy trách nhiệm cho tiệm.
Thủ tục chuộc xe từng bước
Ở tiệm có quy trình rõ ràng, chuộc xe thường mất 15 đến 30 phút với xe máy, lâu hơn với ô tô nếu xe ở bãi xa.
- Gọi trước một ngày. Báo số hợp đồng, hỏi tổng số tiền phải trả nếu chuộc vào ngày dự kiến, hỏi xe ở cửa hàng hay ở kho, mấy giờ lấy được.
- Chuẩn bị giấy tờ. Hợp đồng hoặc biên nhận bản gốc, căn cước bản gốc của người đứng tên hợp đồng. Nhờ người khác chuộc thì cần giấy uỷ quyền và căn cước của người đi chuộc, hỏi tiệm yêu cầu cụ thể.
- Đối chiếu số tiền. Yêu cầu tiệm ghi rõ từng khoản: gốc, lãi, phí bảo quản, phí khác nếu có. So với điều khoản trong hợp đồng.
- Kiểm tra xe trước khi thanh toán. Dùng danh sách bên dưới. Phát hiện vấn đề thì nói ngay, trước khi trả tiền và ký nhận.
- Thanh toán. Ưu tiên chuyển khoản, nội dung ghi số hợp đồng, biển số xe và "tất toán".
- Nhận lại đủ giấy tờ và chìa khoá. Đăng ký xe bản gốc, chìa chính, chìa phụ, remote, các giấy tờ khác đã giao.
- Ký biên bản giao nhận và lấy xác nhận tất toán. Văn bản ghi rõ đã thanh toán đủ, không còn nghĩa vụ gì. Giữ cùng hợp đồng cũ.
Tính trước số tiền để không bất ngờ
Tổng tiền chuộc gồm tiền gốc, tiền lãi tính theo số ngày thực tế hoặc theo kỳ như hợp đồng quy định, và các khoản phí nếu có. Hỏi rõ tiệm tính lãi theo ngày hay tròn tháng: có nơi tính tròn kỳ, nghĩa là chuộc vào ngày thứ 32 có thể phải trả lãi hai tháng. Điều này phải được ghi trong hợp đồng ngay từ đầu.
Ví dụ giả định, lãi ở mức trần 20% một năm của Bộ luật Dân sự: vay 10 triệu đồng, chuộc sau 45 ngày, tiền lãi khoảng 10 triệu nhân 20% chia 365 nhân 45, xấp xỉ 247 nghìn đồng. Nếu hợp đồng có phí bảo quản xe, cộng thêm theo cách tính đã thoả thuận. Con số bạn mang đi chuộc nên dư ra một chút để tránh thiếu vài chục nghìn phải quay về.
Chuộc trước hạn thường được, nhưng có hợp đồng ghi phí tất toán trước hạn hoặc tính lãi tối thiểu một số ngày. Nếu muốn chuộc sớm, gọi hỏi trước. Còn nếu sắp trễ hạn mà chưa đủ tiền, liên hệ tiệm trước ngày đến hạn để hỏi về gia hạn hoặc đóng lãi giữ hợp đồng; đừng im lặng, vì sau ngày quá hạn, tiệm có thể bắt đầu thủ tục xử lý tài sản theo hợp đồng.
Danh sách kiểm tra xe máy khi nhận lại
Làm theo thứ tự này mất chừng mười phút. Mở ảnh đã chụp lúc giao xe trên điện thoại để so cho chính xác.
| Hạng mục | Kiểm tra gì | Nếu có vấn đề |
|---|---|---|
| Số khung, số máy | Đối chiếu với giấy đăng ký | Không khớp: dừng lại, không nhận, yêu cầu giải thích ngay |
| Biển số | Đúng biển, không lỏng, không cong vênh | Ghi vào biên bản |
| Dàn áo, sơn | Đi một vòng so với ảnh lúc giao | Vết trầy mới: chụp ảnh, ghi biên bản, thoả thuận bồi thường |
| Odo | So với số lúc giao | Tăng bất thường: yêu cầu giải thích, ghi biên bản |
| Nổ máy | Đề, đạp nổ, nghe tiếng máy | Không nổ do ắc quy: nhờ tiệm kích nổ, ghi lại |
| Lốp, phanh | Ấn thử lốp, bóp phanh trước sau | Lốp xẹp do để lâu: bơm trước khi chạy |
| Đèn, còi, xi nhan | Bật thử từng thứ | Hỏng do va chạm trong kho: ghi biên bản |
| Gương, phụ kiện | Đủ gương, giá đèo hàng, móc treo đồ | Thiếu: ghi biên bản |
| Cốp xe | Đồ đã ghi trong biên nhận còn đủ | Thiếu: đối chiếu biên nhận |
| Giấy tờ, chìa | Đăng ký bản gốc, đủ chìa, remote | Thiếu: chưa ký nhận cho đến khi đủ |
Xe để trong kho vài tháng gần như chắc chắn yếu ắc quy và non lốp. Đây là hao mòn bình thường, không phải lỗi của tiệm, nhưng bạn nên biết để không chạy xe lốp non ra đường. Nếu xe để lâu, sau khi lấy về nên đi kiểm tra ắc quy, thay nhớt nếu đã quá hạn.
Riêng với ô tô: thêm những mục này
Ô tô có nhiều hạng mục hơn và giá trị cao hơn, nên dành thời gian kiểm tra kỹ hơn trước khi ký nhận:
- Đèn báo lỗi trên bảng đồng hồ sau khi nổ máy. Có đèn lạ thì hỏi tiệm, ghi vào biên bản.
- Hệ thống điện: điều hoà, cửa kính, gương chỉnh điện, gạt mưa, camera lùi, cảm biến.
- Nội thất: ghế, trần, sàn có vết bẩn, mùi lạ, dấu hiệu nước lọt vào không.
- Khoang hành lý: lốp dự phòng, bộ đồ nghề, kích nâng, các vật dụng bạn để lại.
- Thẻ thu phí tự động: xem tài khoản có giao dịch qua trạm trong thời gian xe ở tiệm không.
- Thiết bị định vị: nếu tiệm đã lắp, yêu cầu tháo hoặc xác nhận bằng văn bản đã ngừng theo dõi và huỷ thuê bao.
- Phạt nguội: tra cứu theo biển số trên kênh chính thức của cơ quan công an. Vi phạm phát sinh trong thời gian xe do tiệm quản lý là căn cứ để yêu cầu tiệm chịu trách nhiệm theo thoả thuận.
- Sổ đăng kiểm, bảo hiểm: nhận lại đủ, kiểm tra hạn để kịp gia hạn nếu đã sắp hết.
Các tình huống phát sinh khi chuộc
Mất hợp đồng hoặc biên nhận. Báo ngay cho tiệm, mang căn cước bản gốc đến để tiệm đối chiếu hồ sơ lưu. Nhiều tiệm yêu cầu làm giấy cam kết mất biên nhận. Ảnh chụp hợp đồng lúc ký sẽ giúp việc này nhanh hơn nhiều.
Xe bị hư hỏng trong thời gian tiệm giữ. Bên nhận cầm có nghĩa vụ bảo quản tài sản, làm hư hỏng thì phải bồi thường theo luật dân sự. Chụp ảnh, ghi rõ vào biên bản trước khi ký nhận, thoả thuận mức bồi thường. Không thoả thuận được thì giữ bằng chứng để khiếu nại.
Tiệm báo số tiền cao hơn hợp đồng. Yêu cầu giải thích từng khoản dựa trên hợp đồng. Khoản không có trong hợp đồng thì bạn có quyền từ chối. Nếu bị ép, ghi lại và hỏi cơ quan có thẩm quyền.
Tiệm không trả xe dù đã đủ tiền. Khi bạn đã thực hiện đủ nghĩa vụ, cầm cố chấm dứt và tài sản phải được trả lại. Giữ bằng chứng thanh toán, yêu cầu bằng văn bản, rồi trình báo công an xã, phường nếu tiệm cố tình giữ.
Đến chuộc thì xe đã bị thanh lý. Xem lại điều khoản quá hạn và việc tiệm có thông báo cho bạn không. Nếu xe được bán, bạn có quyền yêu cầu xem cách tính và nhận phần tiền dư sau khi trừ nợ. Chi tiết về thanh lý có ở chuyên mục chuộc đồ và thanh lý.
Chuẩn bị từ ngày cầm để ngày chuộc suôn sẻ
Chuộc xe dễ hay khó phần lớn được quyết định ngay từ hôm giao xe. Nếu bạn sắp đi cầm, làm sẵn những việc dưới đây; nếu đã cầm, kiểm tra xem mình còn giữ được bao nhiêu thứ:
- Chụp ảnh xe bốn góc, cận cảnh các vết trầy có sẵn, ảnh đồng hồ quãng đường và mức xăng. Lưu vào một album riêng trên điện thoại.
- Chụp từng trang hợp đồng, gửi bản ảnh cho một người thân tin cậy để phòng mất điện thoại.
- Ghi tình trạng xe vào biên nhận: trầy xước, thiếu gương, ắc quy yếu. Đồ để lại trong cốp hoặc trong xe cũng phải ghi.
- Đặt lịch nhắc trước ngày đến hạn ba ngày và một ngày, để có thời gian gom tiền hoặc liên hệ gia hạn.
- Lưu số điện thoại cửa hàng và tên nhân viên đã làm hợp đồng, hỏi giờ làm việc của kho xe.
- Hỏi rõ quy định gia hạn: gia hạn bằng cách nào, đóng lãi qua chuyển khoản có được không, có cần đến tận nơi ký lại không.
Những việc này tốn chưa tới mười phút nhưng biến mọi tranh chấp về sau thành chuyện đối chiếu ảnh và giấy tờ, thay vì lời nói của bên này với bên kia. Với ô tô, quay thêm một đoạn video ngắn quanh xe và nội thất càng tốt.
Câu hỏi thường gặp
Nhờ người nhà đi chuộc xe có được không?
Được nếu tiệm chấp nhận và người đi chuộc mang đủ giấy tờ: hợp đồng gốc, căn cước của người đi chuộc, giấy uỷ quyền của người đứng tên hợp đồng. Nhiều tiệm còn gọi xác nhận với người đứng tên, nên báo trước cho tiệm.
Chuộc xe vào cuối tuần, ngày lễ được không?
Tuỳ giờ làm việc của từng tiệm và nơi đặt kho xe. Nhiều tiệm mở cả cuối tuần nhưng kho có thể đóng. Gọi hỏi trước, đặc biệt khi hợp đồng đến hạn đúng ngày nghỉ, để không bị tính thêm ngày lãi ngoài ý muốn.
Có thể chuộc một phần, trả bớt gốc rồi để xe lại không?
Một số tiệm cho trả bớt gốc và tính lãi trên phần còn lại, một số tiệm chỉ cho tất toán toàn bộ. Hỏi rõ và yêu cầu ghi nhận bằng văn bản số gốc còn lại sau mỗi lần trả.
Xe chuộc về chạy được vài hôm thì hỏng có đòi tiệm được không?
Khó, trừ khi bạn chứng minh được hư hỏng phát sinh trong thời gian tiệm giữ. Đây là lý do nên kiểm tra kỹ và ghi biên bản trước khi ký nhận. Ảnh chụp lúc giao và lúc nhận là bằng chứng tốt nhất.
Xe cầm lâu có cần bảo dưỡng ngay sau khi chuộc không?
Nên kiểm tra ắc quy, áp suất lốp, nhớt máy, phanh. Xe đứng yên nhiều tháng có thể bị khô dầu, yếu ắc quy, cao su bị lão hoá. Một lần kiểm tra nhanh ở tiệm sửa xe giúp tránh hỏng giữa đường.
Đã chuộc xe rồi có cần giữ hợp đồng cũ không?
Nên giữ hợp đồng, biên nhận và xác nhận tất toán ít nhất vài năm. Nếu sau này có tranh chấp về nợ, về phạt nguội phát sinh trong thời gian cầm, đây là bằng chứng duy nhất của bạn.
