iPhone quốc tế (mua ở nước ngoài, không khoá nhà mạng) thường vẫn cầm được, chỉ thấp hơn bản chính hãng Việt Nam một chút. iPhone lock (khoá nhà mạng, phải dùng sim ghép) bị định giá thấp hẳn, nhiều tiệm từ chối. Máy dựng (ráp từ linh kiện, thay vỏ) và máy còn dính iCloud của người khác thì gần như không tiệm đàng hoàng nào nhận, vì khó bán lại và có rủi ro về nguồn gốc.
Rất nhiều người mua máy cũ không biết chính xác máy mình thuộc loại nào, cho tới khi mang đi cầm. Bài này giúp bạn tự xác định trong vài phút bằng các mục có sẵn trong Cài đặt, hiểu vì sao tiệm định giá khác nhau, và nên làm gì nếu máy của bạn rơi vào nhóm khó cầm.
Các loại iPhone trên thị trường và cách tiệm nhìn
Tên gọi dưới đây là cách nói phổ biến ở các cửa hàng điện thoại Việt Nam, không phải phân loại chính thức của Apple.
| Loại máy | Đặc điểm | Khi đem cầm |
|---|---|---|
| Chính hãng Việt Nam (VN/A) | Bán qua kênh phân phối chính thức trong nước, mã máy kết thúc VN/A | Dễ nhận nhất, định giá cao nhất |
| Quốc tế | Mua ở nước ngoài, không khoá nhà mạng, dùng mọi SIM | Nhận được, thường thấp hơn VN/A một chút |
| Lock (khoá nhà mạng) | Chỉ dùng được SIM một nhà mạng nước ngoài, ở Việt Nam phải gắn sim ghép | Thấp hẳn hoặc từ chối |
| Tân trang chính hãng | Apple phục hồi và bán lại, số kiểu máy thường bắt đầu bằng F | Tuỳ tiệm, thường nhận nếu không khoá |
| Máy dựng, máy độ vỏ | Ráp từ linh kiện nhiều nguồn, có thể thay vỏ giả đời mới | Thường bị từ chối |
| Dính iCloud, máy bypass | Còn khoá kích hoạt của người khác, hoặc đã vượt khoá bằng phần mềm | Không tiệm đúng luật nào nhận |
Điểm chung của các nhóm bị định giá thấp là chúng khó bán lại cho người mua phổ thông và tiệm phải tốn thời gian giải thích, kiểm tra. Còn máy dính iCloud thì không đơn thuần là chuyện giá: tiệm không thể xác minh chủ sở hữu, nên nhận vào là nhận rủi ro tài sản không rõ nguồn gốc.
Tự kiểm máy bạn thuộc loại nào
Tất cả các bước dưới đây làm trong vài phút, không cần cài thêm ứng dụng. Tên mục có thể khác nhẹ theo phiên bản iOS.
- Vào Cài đặt > Cài đặt chung > Giới thiệu, tìm dòng "Số kiểu máy". Chạm vào dòng đó một lần nếu nó hiển thị dạng A kèm số; máy sẽ chuyển sang dạng chữ và số có dấu gạch chéo, ví dụ kết thúc bằng VN/A.
- Nhìn hai ký tự trước dấu gạch chéo: VN là bán cho thị trường Việt Nam, LL thường là Mỹ, ZA là Singapore, J là Nhật, KH là Hàn. Ký tự đầu tiên M thường là máy bán mới, F là máy tân trang, N hoặc P là trường hợp khác như máy đổi bảo hành hay máy khắc tên.
- Cũng trong mục Giới thiệu, tìm dòng "Khoá nhà mạng". Hiện "Không có giới hạn SIM" nghĩa là máy không bị lock. Nếu máy đang dùng một miếng dán mỏng giữa SIM và khay SIM, đó là sim ghép, dấu hiệu rõ nhất của máy lock.
- Xem mục "Lịch sử bộ phận và dịch vụ" nếu có. Nhiều dòng "bộ phận không xác định" là dấu hiệu máy đã thay linh kiện ngoài, có thể là máy dựng.
- So số IMEI trong Cài đặt (hoặc bấm *#06#) với số in trên hộp, và với số khắc trên khay SIM ở những đời có khắc. So cả số serial với hộp. Không khớp là dấu hiệu đáng ngờ, thường gặp ở máy thay vỏ.
- Nhập số serial vào trang kiểm tra bảo hành của Apple để xem đời máy, tình trạng bảo hành có khớp với những gì máy hiển thị không.
Nếu mọi bước đều sạch, máy bạn là quốc tế hoặc VN/A bình thường. Nếu bước 3 hoặc bước 4 có vấn đề, chuẩn bị tinh thần bị định giá thấp và nên khai thật với tiệm.
Vì sao máy lock bị định giá thấp đến vậy
Máy lock dùng ở Việt Nam nhờ sim ghép, một miếng mạch mỏng giả lập SIM của nhà mạng nước ngoài. Cách này hoạt động phần lớn thời gian, nhưng phụ thuộc vào mã kích hoạt mà bên làm sim ghép cập nhật. Mỗi lần Apple ra bản iOS mới, máy lock có thể mất sóng, mất danh bạ, không gọi được cho tới khi có mã mới. Người dùng máy lock thường được khuyên không cập nhật iOS vội.
Với tiệm cầm đồ, đây là chiếc máy có thể ngừng nghe gọi vào bất cứ lúc nào trong kỳ hạn cầm, và khi thanh lý phải bán cho đúng nhóm khách chấp nhận sim ghép. Người mua máy lock trả ít tiền hơn hẳn máy quốc tế cùng đời, nên giá thu thấp, và khoản vay tính từ giá thu ấy cũng thấp theo. Nhiều tiệm chọn từ chối luôn cho gọn.
Có dịch vụ quảng cáo mở khoá mạng vĩnh viễn cho máy lock. Một số trường hợp mở khoá chính thức qua nhà mạng gốc là có thật, nhưng thị trường này cũng nhiều dịch vụ không rõ ràng. Trước khi trả tiền mở khoá chỉ để cầm máy, so sánh chi phí đó với phần chênh lệch định giá bạn nhận được; nhiều khi không đáng.
Máy dựng, máy dính iCloud: vì sao gần như không ai nhận
Máy dựng khó định giá. Một chiếc iPhone ráp từ bo mạch, màn hình, pin, vỏ của nhiều máy khác nhau có thể chạy tốt lúc đầu nhưng hay lỗi vặt: Face ID không hoạt động, màn hình lệch màu, máy báo linh kiện không xác định. Có máy còn bị độ vỏ cho giống đời mới hơn. Tiệm không đoán được tuổi thọ, nên từ chối.
Máy dính iCloud không xác minh được chủ. Máy còn khoá kích hoạt của người khác nghĩa là chủ thật vẫn có thể định vị, khoá hoặc xoá máy. Tiệm nhận loại máy này có thể bị coi là nhận tài sản không rõ nguồn gốc, điều mà quy định về kinh doanh cầm đồ cấm. Vì vậy câu trả lời gần như luôn là không.
Máy bypass, iCloud ẩn. Đây là máy vượt khoá bằng phần mềm hoặc giấu tài khoản cũ, thường mất chức năng gọi điện, không cập nhật được, và có thể bị khoá lại bất cứ lúc nào. Mua phải máy kiểu này thì vấn đề lớn hơn chuyện cầm: bạn có thể đang giữ tài sản của người khác.
Nếu bạn lỡ mua phải. Liên hệ người bán để trả lại, giữ bằng chứng giao dịch. Nếu nghi máy là đồ gian, trình báo công an nơi mua. Đừng tìm cách đem cầm để thu hồi vốn.
Máy quốc tế: những điều nên chuẩn bị
Máy quốc tế không khoá mạng là loại phổ biến nhất trong nhóm xách tay, và đa số tiệm nhận bình thường. Để được định giá sát, mang theo bằng chứng nguồn gốc nếu có: hoá đơn mua ở nước ngoài, ảnh chụp đơn hàng, hộp máy có số serial trùng. Nếu máy mua cũ trong nước, giữ lại thông tin người bán.
Một số máy Nhật và Hàn có tiếng chụp ảnh không tắt được do quy định của nước sở tại. Điều này không ảnh hưởng chức năng nhưng một số người mua máy cũ không thích, nên có tiệm trừ nhẹ. Máy bản Mỹ đời mới bỏ khay SIM vật lý, chỉ dùng eSIM; hãy chắc nhà mạng của bạn hỗ trợ eSIM và chuẩn bị chuyển số trước khi đem máy đi cầm, vì không có khay để tháo SIM giữ lại.
Cuối cùng, so giá thu của đúng phiên bản ở vài cửa hàng: nhiều nơi niêm yết giá thu riêng cho máy VN/A và máy quốc tế. Mức chênh đó là gợi ý tốt cho mức chênh khoản vay bạn có thể nhận. Khi ký hợp đồng, yêu cầu ghi rõ "máy quốc tế, không khoá mạng" cùng số kiểu máy để tránh tranh luận khi chuộc.
Máy của bạn thuộc nhóm khó cầm: nên làm gì
Nếu tự kiểm xong mới biết máy là bản lock hoặc có nhiều linh kiện thay ngoài, vẫn còn vài hướng xử lý hợp lý thay vì đi hết tiệm này đến tiệm khác.
- Hỏi trước bằng tin nhắn. Gửi tên đời máy, dung lượng, loại máy (lock, thay màn…) cho vài tiệm để biết nơi nào nhận. Tra tiệm gần bạn trong danh bạ theo tỉnh thành của trang để có danh sách hỏi.
- Vay ít hơn. Với máy lock hoặc máy đã thay linh kiện, tiệm dễ đồng ý hơn khi số tiền bạn cần nhỏ so với giá trị máy.
- Cầm tài sản khác. Nếu có đồ khác thuộc sở hữu trọn vẹn và dễ định giá hơn, đó thường là lựa chọn ít rắc rối hơn.
- Cân nhắc bán thẳng. Máy lock và máy sửa nhiều thường được thu mua bởi các cửa hàng chuyên loại này; giá bán có khi gần với số tiền bạn vay được mà không phát sinh lãi.
- Không giấu loại máy. Gỡ sim ghép ra cất đi để máy trông giống quốc tế là việc tiệm phát hiện ngay khi kiểm tra Cài đặt, và chỉ khiến bạn mất uy tín ở tiệm đó.
Với máy dính iCloud của người khác, hướng duy nhất là liên hệ người bán hoặc chủ cũ để gỡ khoá. Không có cách hợp pháp nào để đem cầm một chiếc máy mà bạn không chứng minh được là của mình.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biết iPhone có phải máy lock không nếu không có sim ghép?
Vào Cài đặt > Cài đặt chung > Giới thiệu, xem dòng Khoá nhà mạng. Nếu hiển thị không có giới hạn SIM thì máy không khoá. Bạn cũng có thể thử lắp SIM của hai nhà mạng khác nhau trong nước; máy lock sẽ báo SIM không được hỗ trợ.
iPhone tân trang chính hãng có bị định giá thấp không?
Máy tân trang do Apple phục hồi có linh kiện và vỏ chính hãng, chất lượng gần như máy mới. Nhiều tiệm nhận bình thường, có nơi trừ nhẹ vì người mua máy cũ thích máy bán mới hơn. Nên mang theo bằng chứng mua để tiệm yên tâm.
Máy lock đã mở khoá mạng chính thức có cầm như máy quốc tế không?
Nếu máy đã được nhà mạng gốc mở khoá và Cài đặt hiển thị không có giới hạn SIM, máy dùng như máy quốc tế. Một số tiệm vẫn hỏi thêm về lịch sử máy, nhưng thường định giá gần với máy quốc tế cùng đời.
Máy chỉ thay màn hình có bị coi là máy dựng không?
Không. Máy dựng là máy ráp từ nhiều linh kiện chính, có khi thay cả vỏ và bo mạch. Máy chỉ thay màn hình là máy sửa chữa thông thường, vẫn cầm được, bị trừ tiền tuỳ màn chính hãng hay không và chất lượng thay.
Mua iPhone cũ, làm sao tránh máy dính iCloud?
Khi nhận máy, yêu cầu người bán xoá máy trước mặt bạn, rồi tự thiết lập lại bằng Apple ID của mình. Nếu máy đòi Apple ID của người khác thì không mua. Kiểm tra cả số serial trên trang của Apple và mục khoá nhà mạng.
Máy bản Mỹ chỉ có eSIM có cầm được không?
Được nếu máy không khoá mạng và tài khoản là của bạn. Bạn cần chuyển số điện thoại sang máy khác hoặc sang SIM vật lý trước khi giao, vì khi máy nằm ở tiệm bạn không tháo eSIM ra giữ được như SIM thường.
